ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਾਂ। ਤਜਰਬੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ—ਵਿਸ਼ਾ, ਮਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ। ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਭਾਵ ਭੌਤਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੌਂ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਸਾਮਾਨ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।
ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਉਸ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਵੇਦਾਂਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਬਾਹਰਲਾ ਤੱਤ ਹੈ। ਮਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੱਤ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਮਨ ਅਸਲ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਉਸ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਉਸ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਰਮਿਆਨ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜੇ ਮਨ 'ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਵੱਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਮਨ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਗੀ ਮਿੱਠਾ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਂਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸੁਧਾਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੋ। ਜੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡਾ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਧਾਰਾਂਗੇ? ਗੀਤਾ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ— ਇਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੋਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਹੋ।
ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ
NEXT STORY 
