ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਵਿਚ ਕੀ ਰੋਲ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ਆਦਿ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਰੱਤੀ ਭਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚ ਜਾਣਿਓ ਇਕ ਆਮ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਅਨਾੜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਜਾਚ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਗੁਸਤਾਖੀਆਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ-ਅੱਧ ਨੁਕਤੇ ਉਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ।
► ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤਕ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਵੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੱਖੇਗੀ, ਨੂੰ ਹੀ ਰੱਬ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਵੇਗਾ।
► ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਵਕਤ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਕੇ ਕੋਠੀਆਂ, ਕਾਰਾਂ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਆਦਿ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕੰਮ ਰੱਬ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੋ ਆਪ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪਦਾਰਥਕ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਦਾਰਥ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਮ ਰੱਬ ਜੀ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਰੱਬ ਜੀ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਦੇਣ ਵਿਚ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਾ ਕਰਦੇ। ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਟਾਟਾ-ਬਿਰਲੇ, ਅੰਬਾਨੀ, ਮਿੱਤਲ ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਗੇਟ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਕੁ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਨਾਢਾਂ ਕੋਲ ਤਾਂ ਰੱਬ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਇਆ ਰੂਪੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਮਝ- ਮਿਹਨਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਠੱਗੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੰਡ ਛਕਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਪਰ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦੇ।
ਰੱਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ-ਸੂਰਤ, ਰੰਗ-ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਧਰਮ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ
ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਗੁਣ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਰੱਬ ਜੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੱਬ ਜੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਗਤੀ ਰੁਕ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
► ਰੱਬ ਜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਿਰਪਾਲੂ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਦਿਆਲੂ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਧ ਸੁਆਸਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਿੰਨ-ਭੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਰੱਬ ਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੁਆਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਸ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਸਿਰਫ ਸੁਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਸੁਆਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਮਰ ਹੀ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੁਆਸਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸੁਆਸਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਆਦਿ ਵਿਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਕੇਸ 'ਚ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਤਾਂ ਸੁਆਸਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੁਨਾਮੀ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਵਿਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ, ਜੁਆਨ, ਬੁੱਢੇ ਸਭ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਦੀ ਸੁਆਸਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਜਚਦੀ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
► ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ। ਜੋ ਸੱਚਾ-ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕਿਰਦਾਰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਗੁਣ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਗੁਣ ਸਾਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਗੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸਾਡੀ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇਗੀ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਿਚ ਜੋ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ, ਬੇਨਤੀਆਂ, ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਇੱਕਮਿਕ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਵਿਚ ਪੂਰਾ-ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਠੇਸ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
¸ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਪਟਿਆਲਾ
ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨਰਸੀ ਨਾਮਦੇਵ (ਦੇਖੋ ਤਸਵੀਰਾਂ)
NEXT STORY 
