ਇਹ ਹੈ ਮਹਾਵੀਰ ਅਭਿਮਨਿਊ

Updated: 17 Mar, 2015 04:54 PM

ਇਹ ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਮਹਾਭਾਰਤ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਮਹਾਯੋਧੇ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਭਿਮਨਿਊ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਜਿਹੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰਵਿਊ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿਚ ਉਲਝਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਭਾਣਜਾ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ ਧਨੁਰਧਰ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੀਰਜ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਲੀਕਾ, ਭੀਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਦਾ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਨਕੁਲ, ਸਹਿਦੇਵ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਸਨ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਉੱਤਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਯੁੱਧ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਚੱਕਰਵਿਊ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਚੱਕਰਵਿਊ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਹੀ ਤੋੜ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਸੋਚ ਲਿਆ, ਸਮਝੋ ਅੱਜ ਹੀ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇਗੀ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਕਿਹਾ¸ਤਾਊ ਸ਼੍ਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਛੇ ਕੰਧਾਂ ਤੋੜਨੀਆਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਚੱਕਰਵਿਊ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕੰਧ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕਦਾ। ਭੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕੰਧ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਕਿਹਾ¸ਬੇਟਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚੱਕਰਵਿਊ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਕਤ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਗਰਭਵਤੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਨ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਛੇ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਕੰਧ ਤੋੜਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ। ਚੱਕਰਵਿਊ ਦੇ ਦੁਆਰ ਅੱਗੇ ਜੈਦਰਥ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਚਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਪਰ ਭਾਰੀ ਪਵਾਂ। ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਐਸਾ ਬਾਣ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੈਦਰਥ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸੰਭਲ ਗਿਆ। ਇਕੱਲਾ ਅਭਿਮਨਿਊ ਹੀ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਜੈਦਰਥ ਨੇ ਭੀਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਭੀਮ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਇਕੱਲੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਹੀ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਤੀਰ ਚਲਾਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਆਦਿ ਨੇ ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਉਂਗਲੀਆਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਕਿ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ।
ਅਭਿਮਨਿਊ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਇਥੇ ਗਲਤ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕਰਨ ਸਹਿਤ ਛੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਰੱਥ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਉਠਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਗਦਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਹਾਯੋਧਾ ਅਨੀਤੀ ਨਾਲ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕੰਧ ਤੋੜਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ...। ► ਡਾ. ਯਸ਼ਪਾਲ (ਗੋਲੀਆਂ)