Jagbani

helo

Jagbani.in

ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ opt-out ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।

ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ''Block'' ਸਿਲੈਕਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਨੋਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।

  • ਇੱਥੇ ਜਾਓ Chrome>Setting>Content Settings
  • ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ Content Settings> Notification>Manage Exception
  • "https://www.punjabkesri.in:443" ਦੇ ਲਈ Allow ਚੁਣੋ।
  • ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਦੀ Cookies ਨੂੰ Clear ਕਰੋ।
  • ਪੇਜ ਨੂੰ ਰਿਫ੍ਰੈਸ਼( Refresh) ਕਰੋ।
Got it
  • JagbaniKesari TvJagbani Epaper
  • Top News

    WED, NOV 18, 2026

    3:12:36 PM

  • kewal singh dhillon statement

    'ਸਮਰਸਤਾ ਸੰਕਲਪ ਯਾਤਰਾ' ਕੱਢੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕੇਵਲ...

  • childbirth birth certificate 3 days issued

    ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ; ਹੁਣ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੇ...

  • green cards rules

    Green card ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਹੋਣਗੇ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ !...

  • bjp national vice president lal singh arya interview

    2029 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਹੋਵੇਗਾ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ...

browse

  • ਪੰਜਾਬ
  • ਦੇਸ਼
    • ਦਿੱਲੀ
    • ਹਰਿਆਣਾ
    • ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ
    • ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
    • ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਕੈਨੇਡਾ
    • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
    • ਪਾਕਿਸਤਾਨ
    • ਅਮਰੀਕਾ
    • ਇਟਲੀ
    • ਇੰਗਲੈਂਡ
    • ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਬਰਾਂ
  • ਦੋਆਬਾ
    • ਜਲੰਧਰ
    • ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
    • ਕਪੂਰਥਲਾ-ਫਗਵਾੜਾ
    • ਰੂਪਨਗਰ-ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
  • ਮਾਝਾ
    • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
    • ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
    • ਤਰਨਤਾਰਨ
  • ਮਾਲਵਾ
    • ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
    • ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੰਨਾ
    • ਪਟਿਆਲਾ
    • ਮੋਗਾ
    • ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ
    • ਬਠਿੰਡਾ-ਮਾਨਸਾ
    • ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ-ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
    • ਫਰੀਦਕੋਟ-ਮੁਕਤਸਰ
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਪਾਰਟੀਜ਼
    • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਪੌਪ ਕੌਨ
    • ਟੀਵੀ
    • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
    • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
    • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼
  • ਖੇਡ
    • ਕ੍ਰਿਕਟ
    • ਫੁੱਟਬਾਲ
    • ਟੈਨਿਸ
    • ਹੋਰ ਖੇਡ ਖਬਰਾਂ
  • ਵਪਾਰ
    • ਨਿਵੇਸ਼
    • ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ
    • ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ
    • ਵਪਾਰ ਗਿਆਨ
  • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
  • ਗੈਜੇਟ
    • ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ
    • ਤਕਨਾਲੋਜੀ
    • ਮੋਬਾਈਲ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ
    • ਐੱਪਸ
    • ਟੈਲੀਕਾਮ
  • ਦਰਸ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ.
  • ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਜੰਗ
  • IPL 2026
  • Home
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
  • ਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
  • ਖੇਡ
  • ਵਪਾਰ
  • ਧਰਮ
  • Google Play Store
  • Apple Store
  • E-Paper
  • Kesari TV
  • Navodaya Times
  • Jagbani Website
  • JB E-Paper

ਪੰਜਾਬ

  • ਦੋਆਬਾ
  • ਮਾਝਾ
  • ਮਾਲਵਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ

  • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਟੀਵੀ
  • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
  • ਪਾਰਟੀਜ਼
  • ਪੌਪ ਕੌਨ
  • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
  • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼

Photos

  • Home
  • ਮਨੋਰੰਜਨ
  • ਖੇਡ
  • ਦੇਸ਼

Videos

  • Home
  • Latest News 2023
  • Aaj Ka Mudda
  • 22 Districts 22 News
  • Job Junction
  • Most Viewed Videos
  • Janta Di Sath
  • Siasi-te-Siasat
  • Religious
  • Punjabi Stars Interview
  • Home
  • Blog News
  • ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਰੂਰੀ

BLOG News Punjabi(ਬਲਾਗ)

ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਰੂਰੀ

  • Edited By Harpreet Singh,
  • Updated: 18 Nov, 2026 03:01 PM
Blog
fact check
  • Share
    • Facebook
    • Tumblr
    • Linkedin
    • Twitter
  • Comment

ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ’ਚ ਫਰਜ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਰਮਿਆਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਧੂਰੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ, ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਭਰੋਸਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬਨਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀਮਤਾ (ਏ. ਆਈ.) ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵੀਡੀਓ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਆਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇੰਨੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ’ਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ’ਚ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁਨਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਧਰਮ, ਪਛਾਣ, ਸਿਆਸਤ, ਕੌਮੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਣਗਿਣਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਅਤੇ ਉਸਾਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਘਾਟ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪਸਾਰ ਆਮ ਰਾਏ ਜਾਂ ਮਤਭੇਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਖ਼ਾਸ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਕੇ ਅਤੇ ਅਧੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪਸਾਰ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਲਟ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ, ਸਿਆਸੀ, ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਉਸ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਪਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।

ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ। ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿੱਟੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ? ਇਸ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ’ਚ ਕੀ ਸਬੂਤ ਹਨ? ਕੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਵੀ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਖੋਜਕਾਰ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹੀ ਰਾਏ ਰੱਖਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ? ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਰਾਏ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਈ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਇਸ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਪੋਸਟਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਇਸੇ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਬੇਵੱਸੀ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹਰ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਅਸਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਸਲ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਅਕਸਰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਝੂਠੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ’ਚ ਅਸਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਜਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਦੇ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਹਰ ਘਟਨਾ ਇਕ ਆਲਮੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਾਰੂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਇਕ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਸੰਸਥਾ, ਹਰ ਖ਼ਬਰ, ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਹਰ ਮਾਹਿਰ ’ਤੇ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਬੋਧਾਤਮਕ ਪੱਖਪਾਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਵੀ ਅਕਸਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਗੀ ਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਗੂੰਜ ਕਮਰੇ ’ਚ ਫਸ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੜਕਾਊ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਮਨਘੜਤ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘਾਟ ਦੀ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਅਸਲੀਅਤ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤਾਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੁਨਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਖ਼ਬਰ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰਖੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਤਰੀਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ, ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ, ਬਨਾਵਟੀ ਜਾਂ ਹੇਰਫੇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰਾਏ ਦਰਮਿਆਨ ਫਰਕ ਸਮਝਣਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕ ਜਾਗਰੂਕ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਨ।

ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਜ ’ਚ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣਾ ਵੀ ਇਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਪਰ ਮਤਭੇਦ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ’ਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ, ਨਿਮਰਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਵਾਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ’ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣਾ ਇਕ ਜਾਗਰੂਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।

ਪਰਿਵਾਰ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ’ਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ’ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ, ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ, ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਔਖੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਇਨਸਾਫ਼, ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ।

ਦਰਅਸਲ, ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਚਾਅ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਆਣਪ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੇਰਫੇਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਜਾਂ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦਾ ਆਸਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।

ਅੱਜ ਹਰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਗਿਆਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੋਣ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ’ਚ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਾਖਰਤਾ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ, ਬੌਧਿਕ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ’ਚ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ’ਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਸਕਣਗੇ।

-ਇੰਸ਼ਾ ਵਾਰਸੀ

  • Fact Check
  • Fake News
  • Promotion

ਮਹਿੰਗੇ ਸਟੀਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’

NEXT STORY

Stories You May Like

  • viksit bharat on steel
    ਮਹਿੰਗੇ ਸਟੀਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’
  • biography of sonia gandhi
    ਸੋਨੀਆ : ਕੁਝ ਪਰਦੇ ਉੱਠੇ ਪਰ ਭੇਤ ਅਜੇ ਬਰਕਰਾਰ
  • security personnel involved in treason
    ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮ!
  • wife swapping
    ਸਮਾਜ ’ਚ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ‘ਵਾਈਫ ਸਵੈਪਿੰਗ’
  • ai and population
    ‘ਘਟਦੀ ਆਬਾਦੀ’ ਤੇ ਏ. ਆਈ. ਦਾ ਡਰ
  • sonia gandhi
    ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅੰਦਰ ਇਕ ਖਿੜਕੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੈ
  • some government hospitals in india where rats and dogs rule
    ‘ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ’ ਜਿੱਥੇ ਚੂਹਿਆਂ ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ!
  • inner peace
    ਸਕੂਨ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਸ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ
  • kewal singh dhillon statement
    'ਸਮਰਸਤਾ ਸੰਕਲਪ ਯਾਤਰਾ' ਕੱਢੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਬਿਆਨ, ਜਾਣੋ...
  • bjp national vice president lal singh arya interview
    2029 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਹੋਵੇਗਾ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਰੋਡਮੈਪ
  • bjp national president nitin nabin pays obeisance at dera sachkhand ballan
    ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ, ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ...
  • bjp leader preneet kaur big statement
    ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣੋ ਕੀ ਬੋਲੇ ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ
  • state president dhillon welcomed nitin nabin at adampur airport
    ਪੰਜਾਬ ਪੁੱਜੇ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ, ਆਦਮਪੁਰ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਕੀਤਾ...
  • bjp leaders meeting in jalandhar
    ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
  • major blow to improvement trust from consumer commission
    ਇੰਪਰੂਵਮੈਂਟ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਖ਼ਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ 61 ਲੱਖ ਰੁਪਏ...
  • today  jalandhar  nitin nabin  dera sachkhand ballan
    ਅੱਜ ਜਲੰਧਰ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ, ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ...
Trending
Ek Nazar
manish goel breaks down after qazi touqeer triggers painful school memories

'ਬਿੱਗ ਬੌਸ' ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਰੋਏ ਮਨੀਸ਼, ਕਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ...

shikhar dhawan

40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪਿਤਾ ਬਣਨਗੇ ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ ! ਪਤਨੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖੀ ਦਿਲ...

major administrative reshuffle in improvement trusts

ਪੰਜਾਬ: ਨਗਰ ਸੁਧਾਰ ਟਰੱਸਟਾਂ ’ਚ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਫੇਰਬਦਲ, ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ...

waiting for ambulance

ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ’ਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

israel  s parliament elected a new speaker

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਨਵਾਂ ਸਪੀਕਰ

famous actress becomes a mother for the third time at the age of 44

ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਦਿੱਗਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਘਰ ਗੂੰਜੀਆਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ! 44 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ...

ipl 2027 punjab kings release 6 players

IPL 2027 : ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ 6 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਰਿਲੀਜ਼, ਦੇਖੋ ਰਿਟੇਨ...

modi received biography

PM ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਮਨੀਲਾ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ...

indians  turned towards europe and dubai

ਅਮਰੀਕਾ ਵਸਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਯੂਰਪ-ਦੁਬਈ ਵੱਲ ਕੀਤਾ ਰੁਖ਼

schools in italy

ਇਟਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ...

grand theft auto 6

ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 11,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ! ਇਸ GAME ਨੇ ਤੋੜੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ,...

school timings change

ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਬਦਲਿਆ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ! ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਲੋਂ ਨਵਾਂ ਸ਼ਡਿਊਲ...

killer kite string claims another life

ਖੂਨੀ ਡੋਰ ਨੇ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਜਾਨ, ਵਧਾਈ ਮੰਗ ਕੇ ਘਰ ਪਰਤ ਰਹੇ ਭੰਡ ਦੀ ਗਲਾ ਕੱਟਣ...

electricity department  recruitment  women  poles  physical test

ਹੈਂ..! ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ 'ਚ ਭਰਤੀ ; ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੰਭਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ...

baba vanga zodiac predictions rich people money

2027 'ਚ ਮਾਲੋਮਾਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ! ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਲੱਗਣਗੇ ਢੇਰ,...

punjab diwali bumper results declared

ਪੰਜਾਬ : ਦੀਵਾਲੀ ਬੰਪਰ ਦਾ ਨਿਕਲਿਆ ਨਤੀਜਾ! ਦੇਖੋ ਕਿਸਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗੇ 12 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ...

people flocked to buy this family car

ਇਸ ਫੈਮਲੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਗਏ ਲੋਕ ! ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ 4.77 ਲੱਖ, ਵਿਕ ਗਈਆਂ 70...

sri lanka  court namal rajapaksa

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ: ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਮਲ ਰਾਜਪਕਸ਼ੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ...

Daily Horoscope
    Previous Next
    • ਬਹੁਤ-ਚਰਚਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ
    • ਬਲਾਗ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ
    • inner peace
      ਸਕੂਨ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਸ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ
    • kartar singh sarabha news
      ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ
    • punjab election will provide transformative leadership
      ਉਮੀਦ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਚੋਣ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀਕਾਰੀ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ
    • we do not trust aadhaar
      ਸਾਨੂੰ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ...!
    • fireworks are not our cultural tradition
      ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਸਾਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਵਾਇਤ ਨਹੀਂ
    • polluted winters
      ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਹੋਰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸਰਦੀਆਂ ਝੱਲਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ?
    • what impact will jensen huang s scandals have on china us talks
      ‘ਜੈਨਸੇਨ ਹੁਆਂਗ ਦੇ ਸਕੈਂਡਲਾਂ ਦਾ’ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਰਤਾ ’ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ!
    • cec
      ਸੀ.ਈ.ਸੀ. ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ‘ਪੂਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੋਟ’ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
    • changes in tribal education
      ਕਬਾਇਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ : ਏਕਲਵਿਆ ਤੋਂ ਉੱਤਮਤਾ ਤੱਕ
    • fathers and brothers are destroying relationships committing rape against
      ‘ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਰਾਹੀਂ’ ਪਿਓ-ਭਰਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ!
    • google play
    • apple store

    Main Menu

    • ਪੰਜਾਬ
    • ਦੇਸ਼
    • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਦੋਆਬਾ
    • ਮਾਝਾ
    • ਮਾਲਵਾ
    • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਖੇਡ
    • ਵਪਾਰ
    • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
    • ਗੈਜੇਟ

    For Advertisement Query

    Email ID

    advt@punjabkesari.in


    TOLL FREE

    1800 137 6200
    Punjab Kesari Head Office

    Jalandhar

    Address : Civil Lines, Pucca Bagh Jalandhar Punjab

    Ph. : 0181-5067200, 2280104-107

    Email : support@punjabkesari.in

    • Navodaya Times
    • Nari
    • Yum
    • Jugaad
    • Health+
    • Bollywood Tadka
    • Punjab Kesari
    • Hind Samachar
    Offices :
    • New Delhi
    • Chandigarh
    • Ludhiana
    • Bombay
    • Amritsar
    • Jalandhar
    • Contact Us
    • Feedback
    • Advertisement Rate
    • Mobile Website
    • Sitemap
    • Privacy Policy

    Copyright @ 2023 PUNJABKESARI.IN All Rights Reserved.

    SUBSCRIBE NOW!
    • Google Play Store
    • Apple Store

    Subscribe Now!

    • Facebook
    • twitter
    • google +