ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਗਤੀ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ (sustainable development) ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰੈੱਡੀ ਨੇ Ethanol 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਧਮਾਕੇਦਾਰ Video, ਦੱਸੇ E20 ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਪੁਲਾੜ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਸਫ਼ਰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਸੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਡਾ. ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੇ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਵਿਜ਼ਨ ਸਦਕਾ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਚਾਰ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਮੁਖੀ ਸੋਚ ਅੱਜ ਵੀ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ (Global South) ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਜਾਣੋ ਕੌਣ ਹਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਨਵ ਸਰਦਾਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਹੈ 271 ਕਰੋੜ ਦਾ ਸੂਪਰ ਲਗਜ਼ਰੀ ਪੈਂਟਹਾਊਸ
ਵੱਡੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ
ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ (Chandrayaan missions), ਮੰਗਲ ਆਰਬਿਟਰ ਮਿਸ਼ਨ (Mars Orbiter Mission), ਆਦਿਤਿਆ-L1 (Aditya-L1) ਸੂਰਜੀ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਗਗਨਯਾਨ (Gaganyaan) ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਦੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਫਲ 'ਸਾਫਟ ਲੈਂਡਿੰਗ' ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਖੋਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਗੁਟਖਾ-ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ 'ਤੇ ਲੱਗ ਗਈ ਪਾਬੰਦੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਲਿਆ ਸਖ਼ਤ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਲਾੜ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਧਾਰ
ਗਲੋਬਲ ਸਪੇਸ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅੱਜ 600 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ 2035 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ 1.8 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਦਾਰੀਕਰਨ (liberalization) ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। IN-SPACe (ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ ਐਂਡ ਆਥੋਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਨਿਊਸਪੇਸ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ (NewSpace India Limited) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਰਾਹ ਸੁਖਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਕਾਈਰੂਟ ਐਰੋਸਪੇਸ (Skyroot Aerospace), ਪਿਕਸਲ (Pixxel) ਅਤੇ ਅਗਨੀਕੁਲ ਕੌਸਮੌਸ (Agnikul Cosmos) ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Gold Price ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ, 1.30 ਲੱਖ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਜਾਵੇਗਾ 2 ਲੱਖ ਦੇ ਪਾਰ
ਗਲੋਬਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ
ਭਾਰਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਸਤੀ ਲਾਂਚ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਗਰਾਊਂਡ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਸੈਟੇਲਾਈਟ (South Asia Satellite) ਰਾਹੀਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਰਟੇਮਿਸ ਸਮਝੌਤਿਆਂ (Artemis Accords) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ NASA, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ (ESA) ਅਤੇ JAXA ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਧਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ, ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ, ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ (intellectual property) ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਕੂੜੇ (space debris) ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊ ਵਰਤੋਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : BOB ਅਤੇ ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਧਾਈਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ, ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ EMI
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt
ਵਿਜੇ ਸਰਕਾਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 'ਚ ਕਰੇਗੀ 67,542 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼, ਮਿਲਣਗੇ 1.2 ਲੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ
NEXT STORY