ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਖੜ੍ਹੇ ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਨਾੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਖੇਤੀ ਮਿੱਤਰ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੀਟਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੋਪੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਨਹੀਂ, ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ’ਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਵਾਹਨ ਹਾਦਸੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਹਨ :
* 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਰੁਦਰਪੁਰ’ (ਦੇਵਰੀਆ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ‘ਰੁਦਰਪੁਰ-ਪਿੜਰਾਘਾਟ’ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੇਤ ’ਚ ਸੜ ਰਹੇ ਨਾੜ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਦੋ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਦੀ ਝੁਲਸ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* 2 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ’ (ਪੰਜਾਬ) ’ਚ ‘ਨਵਾਂ ਬਾਰੇਕੇ’ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਅੱਗ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
* 2 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਗੋਂਡਾ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ‘ਬਸੌਲੀ’ ਪਿੰਡ ’ਚ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਵੱਲੋਂ ਖੇਤ ’ਚ ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਕ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
* 2 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਦੇਵਰੀਆ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ’ਚ ਘਿਰ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੜ ਰਹੇ ‘ਨਾੜ’ ’ਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਤੜਫਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* 20 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਮਿਲਕ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ‘ਖਮਰੀਆ’ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਡੇਅਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੇਤ ’ਚ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਸਾੜੇ ਹੋਏ ‘ਨਾੜ’ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਡੇਅਰੀ ਦੇ ਗੋਦਾਮ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਿਆ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
* 25 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਭੂਪਾਲਪੱਲੀ’ (ਤੇਲੰਗਾਨਾ) ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ‘ਰੇਪਾਕਾਪੱਲੀ’ ਪਿੰਡ ’ਚ ਇਕ ਖੇਤ ’ਚ ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ‘ਸਾਗਰਲਾ ਚੰਦਰਮੌਲੀ’ ਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* 25 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਨਾੜ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ‘ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ’ (ਪੰਜਾਬ) ’ਚ ਬੀ. ਐੱਸ. ਐੱਫ. ਦੀ ‘ਜੀ. ਟੀ. ਮਲ’ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ 400 ਮੀਟਰ ਸੰਚਾਰ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 3 ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 26 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਉਰਈ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ‘ਕੁਸੁਮਿਲੀਆ’ ਪਿੰਡ ’ਚ ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਅੱਗ ਨੇ 20 ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
* 28 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ’ (ਪੰਜਾਬ) ’ਚ ‘ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ’ ਸਟੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ‘ਨਾੜ’ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਗਈ ਅੱਗ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ’ਚ ਪਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 450 ਪਾਈਪਾਂ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਉਕਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਲੋੜ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਾੜ’ ਸਾੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਦੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਮਿਲੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਰੁਕ ਸਕੇਗਾ।
—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ
ਐੱਚ.ਡੀ.ਐੱਫ.ਸੀ. ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦੈ
NEXT STORY 
