Jagbani

helo

Jagbani.in

ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ opt-out ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।

ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ''Block'' ਸਿਲੈਕਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਨੋਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।

  • ਇੱਥੇ ਜਾਓ Chrome>Setting>Content Settings
  • ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ Content Settings> Notification>Manage Exception
  • "https://www.punjabkesri.in:443" ਦੇ ਲਈ Allow ਚੁਣੋ।
  • ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਦੀ Cookies ਨੂੰ Clear ਕਰੋ।
  • ਪੇਜ ਨੂੰ ਰਿਫ੍ਰੈਸ਼( Refresh) ਕਰੋ।
Got it
  • JagbaniKesari TvJagbani Epaper
  • Top News

    MON, JUN 01, 2026

    8:36:28 PM

  • notices issued to 82 teachers in jalandhar

    ਪੰਜਾਬ ਦੇ 82 ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ ਗਾਜ਼! ਰੋਕ...

  • punjab politics congress president

    ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 'ਚ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ, ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਵੱਡੇ...

  • transfers in punjab

    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ...

  • warning bell for the people of punjab fear of floods looms

    ਪੰਜਾਬ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ! ਸਤਾ ਰਿਹਾ...

browse

  • ਪੰਜਾਬ
  • ਦੇਸ਼
    • ਦਿੱਲੀ
    • ਹਰਿਆਣਾ
    • ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ
    • ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
    • ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਕੈਨੇਡਾ
    • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
    • ਪਾਕਿਸਤਾਨ
    • ਅਮਰੀਕਾ
    • ਇਟਲੀ
    • ਇੰਗਲੈਂਡ
    • ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਬਰਾਂ
  • ਦੋਆਬਾ
    • ਜਲੰਧਰ
    • ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
    • ਕਪੂਰਥਲਾ-ਫਗਵਾੜਾ
    • ਰੂਪਨਗਰ-ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
  • ਮਾਝਾ
    • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
    • ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
    • ਤਰਨਤਾਰਨ
  • ਮਾਲਵਾ
    • ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
    • ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੰਨਾ
    • ਪਟਿਆਲਾ
    • ਮੋਗਾ
    • ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ
    • ਬਠਿੰਡਾ-ਮਾਨਸਾ
    • ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ-ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
    • ਫਰੀਦਕੋਟ-ਮੁਕਤਸਰ
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਪਾਰਟੀਜ਼
    • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਪੌਪ ਕੌਨ
    • ਟੀਵੀ
    • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
    • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
    • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼
  • ਖੇਡ
    • ਕ੍ਰਿਕਟ
    • ਫੁੱਟਬਾਲ
    • ਟੈਨਿਸ
    • ਹੋਰ ਖੇਡ ਖਬਰਾਂ
  • ਵਪਾਰ
    • ਨਿਵੇਸ਼
    • ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ
    • ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ
    • ਵਪਾਰ ਗਿਆਨ
  • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
  • ਗੈਜੇਟ
    • ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ
    • ਤਕਨਾਲੋਜੀ
    • ਮੋਬਾਈਲ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ
    • ਐੱਪਸ
    • ਟੈਲੀਕਾਮ
  • ਦਰਸ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ.
  • ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਜੰਗ
  • IPL 2026
  • Home
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
  • ਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
  • ਖੇਡ
  • ਵਪਾਰ
  • ਧਰਮ
  • Google Play Store
  • Apple Store
  • E-Paper
  • Kesari TV
  • Navodaya Times
  • Jagbani Website
  • JB E-Paper

ਪੰਜਾਬ

  • ਦੋਆਬਾ
  • ਮਾਝਾ
  • ਮਾਲਵਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ

  • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਟੀਵੀ
  • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
  • ਪਾਰਟੀਜ਼
  • ਪੌਪ ਕੌਨ
  • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
  • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼

Photos

  • Home
  • ਮਨੋਰੰਜਨ
  • ਖੇਡ
  • ਦੇਸ਼

Videos

  • Home
  • Latest News 2023
  • Aaj Ka Mudda
  • 22 Districts 22 News
  • Job Junction
  • Most Viewed Videos
  • Janta Di Sath
  • Siasi-te-Siasat
  • Religious
  • Punjabi Stars Interview
  • Home
  • Blog News
  • ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਸੰਧੀ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਮਾਇਨੇ

BLOG News Punjabi(ਬਲਾਗ)

ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਸੰਧੀ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਮਾਇਨੇ

  • Updated: 24 Oct, 2021 03:41 AM
Blog
the china bhutanese treaty and its implications for india
  • Share
    • Facebook
    • Tumblr
    • Linkedin
    • Twitter
  • Comment

ਮਨੀਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ
14 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਨੇ ਇਕ ਐੱਮ. ਓ. ਯੂ. ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੇ ਪੈਂਡਿੰਗ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਇਕ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਐੱਮ. ਓ. ਯੂ. ’ਚ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ’ਚ ਕੁਨਮਿੰਗ ’ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੂਹ ਦੀ 10ਵੀਂ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਦਾ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਐੱਮ. ਓ. ਯੂ. ’ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਟ੍ਰਾਈ-ਜੰਕਸ਼ਨ ’ਚ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ 73 ਦਿਨ ਚਲੇ ਝਗੜੇ ਦੇ 8 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਕ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਭੂਟਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਹੈ।

ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ 400 ਕਿ. ਮੀ. ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਪੇਈਚਿੰਗ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਫੈਲੇ ਭੂਟਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ 765 ਵਰਗ ਕਿ. ਮੀ. ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭੂਟਾਨ ਚੀਨ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਗੁਆਂਢੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਪੱਖੀ ਵਾਰਤਾਵਾਂ 1984 ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਬੀਤੇ ਸਾਢੇ 3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 24 ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ 10 ਦੌਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।

1997 ’ਚ ਚੀਨ ਨੇ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਟਾਨ ’ਚ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ’ਚ ਉਸ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ’ਚ ਡੋਕਲਾਮ ਦਾ ਟ੍ਰਾਈ-ਜੰਕਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਭੂਟਾਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵੇਨਦਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਕ ਭੀੜਾ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਕਾਰੀਡੋਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਚਿਕਨਨੈਕਸ ’ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਜੰਮੂ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਉੱਤਰ ’ਚ ਅਖਨੂਰ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਿਆਂ ’ਚ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੇਈਚਿੰਗ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਟਾਨ ’ਚ ਸਥਿਤ ਜਾਕੁਰ ਲੰਗ ਅਤੇ ਪਾਸਾਮਲੰਗ ਘਾਟੀਆਂ ’ਚ 495 ਵਰਗ ਕਿ. ਮੀ. ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ 269 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ’ਚ ਪੱਛਮੀ ਭੂਟਾਨ ’ਚ ਸਥਿਤ ਖੇਤਰ ਉਸ ਦਾ ਹੈ।

ਜਦਕਿ ਜੂਨ 2020 ’ਚ ਚੀਨ ਨੇ ਸਾਕਤੇਂਗ ਜੰਗਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜੋ 650 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ’ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ਿਲੇ ਤ੍ਰਾਸ਼ੀਗਾਂਗ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ ਤਵਾਂਗ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ’ਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ’ਚੋਂ ਲੰਘੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਅਸਾਮ ’ਚ ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਤਵਾਂਗ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੋਟਰ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ’ਚ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਵਾਂਗ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਅਸਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਾ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੱਖਣੀ-ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਕਿ ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਬੰਧ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਭੂਟਾਨ ਇਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ 1949 ’ਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੰਧੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ 2007 ’ਚ ਭਾਰਤ-ਭੂਟਾਨ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੰਧੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

2007 ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ‘ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰੀਬੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਗੇ।’ ਇਸ ’ਚ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੂਟਾਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦ ਸਬੰਧੀ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਲਾਭ ਨਾ ਮਿਲੇ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ’ਤੇ ਬਾਜ਼ ਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ’ਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਚੀਨ ਦੀ ਚੁੰਬੀ ਵੈਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਡੋਕਲਾਮ ਪਠਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚੁੰਬੀ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ’ਚ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਕਾਰੀਡੋਰ ਜੋ ਡੋਕਲਾਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੈੱਕ-ਪੁਆਇੰਟਸ ਹਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਤਿੱਬਤੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਚੁੰਬੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਖੇਤਰ ’ਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਈਚਿੰਗ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਰਮਿਆਨ 24 ਕਿ. ਮੀ. ਚੌੜੇ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਕਾਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਧਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। 1949 ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਇਸ ਦੇ 23 ਇਲਾਕਿਆਈ ਝਗੜਿਆਂ ’ਚੋਂ ਚੀਨ ਨੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 17 ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਵਾਲੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਚੀਨ-ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਹੱਲ ਜਨਵਰੀ 2011 ’ਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮਝੌਤੇ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ 130 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਝਗੜਾ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਪਾਮੀਰ ਪਰਬਤਾਂ ’ਚ ਲਗਭਗ 1000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਨੂੰ 28,000 ਵਰਗ ਕਿ. ਮੀ. ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਸਿਰਫ 3.5 ਫੀਸਦੀ ਮਿਲੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੀਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਐਲਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਿਰਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰਹੱਦੀ ਹੱਲ ਅਧੀਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਿਰਫ 22 ਅਤੇ 32 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਅਸਲ ’ਚ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦੀ ਝਗੜਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ : ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਕਈ ਦੌਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ’ਚ ਗੱਲਬਾਤ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ’ਚ ਲਚਕ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਾਂ ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵੱਧ ਸਹਿਜ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਚੀਨ ਸਬੰਧੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

  • India
  • china-Bhutanese
  • ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ
  • ਭਾਰਤ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ ਯਾਤਰਾ

NEXT STORY

Stories You May Like

  • india on china pakistan jammu kashmir ladakh cpec shehbaz munir beijing visit
    ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ; ਕਿਹਾ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਲੱਦਾਖ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ
  • tcs canada s bank snatched away contract this company got responsibility
    TCS ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਨੇ ਖੋਹਿਆ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਟਰੈਕਟ, ਹੁਣ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾ
  • putin to visit china for talks with xi jinping
    ਚੀਨ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਜਾਣਗੇ ਪੁਤਿਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਗੇ ਅਹਿਮ ਮੁਲਾਕਾਤ
  • pakistan to issue commemorative coin
    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ ਯਾਦਗਾਰੀ 'ਸਿੱਕਾ'
  • tax on gold jewelry abolished
    ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ ਟੈਕਸ! ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਨਰਮ ਹੋਣ ਨਿਯਮ, ਸਾਬਕਾ ਨੇਪਾਲੀ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸੁਝਾਅ
  • bullets fired at subedar s house in punjab mahilpur
    ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਦੀ ਠਾਹ-ਠਾਹ ਨਾਲ ਕੰਬਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਇਲਾਕਾ! ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਚੱਲੀਆਂ ਗੋਲ਼ੀਆਂ
  • punjab police asi
    ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ 'ਕਤਲ' ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਨਵਾਂ ਮੋੜ! ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
  • this special summer fruit is a boon for diabetics
    ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਫਲ! ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਫਾਇਦੇ
  • punjab weather raining imd yellow alert
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ 3,4,5 ਨੂੰ ਹਨ੍ਹੇਰੀ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਪਵੇਗਾ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ! ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ...
  • big administrative reshuffle in punjab 11 ias officers transferred
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ! IPS ਧਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸਣੇ 11 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ
  • ruckus in jalandhar over religious conversion
    ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਹੰਗਾਮਾ
  • notices issued to 82 teachers in jalandhar
    ਪੰਜਾਬ ਦੇ 82 ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ ਗਾਜ਼! ਰੋਕ 'ਤੀਆਂ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ...
  • jalandhar court complex receives bomb threat panic ensues
    ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ: ਜਲੰਧਰ ਕੋਰਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਬੰਬ ਨਾਲ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ
  • attack on two friends with sharp weapons in jalandhar
    ਜਲੰਧਰ 'ਚ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ਧਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ, ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਲੁਕ ਕੇ...
  • motorcycle stolen from outside the park
    ਪਾਰਕ 'ਚ ਸੈਰ ਕਰਨਾ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿਆ ਮਹਿੰਗਾ, ਬਾਹਰੋਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਹੋਈ ਚੋਰੀ
  • naked dance of robberies  thefts and hooliganism in mehatpur
    ਮਹਿਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ, ਚੋਰੀਆਂ ਤੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦਾ ਨੰਗਾ ਨਾਚ
Trending
Ek Nazar
icc suspends cricket board for breach of membership

ਇਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਹੋ ਗਿਆ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ! ICC ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕਰ'ਤਾ ਬੈਨ

ipl 2026 fair play award punjab kings win

ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ 'ਫੇਅਰ ਪਲੇ ਅਵਾਰਡ'; ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਰਿਹਾ ਸਭ ਤੋਂ...

over 100 injured  in dhaka

ਢਾਕਾ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚਲਾਈਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੌਛਾਰਾਂ ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ; 100 ਤੋਂ ਵੱਧ...

nitin nabin  jee advanced topper  shubham kumar  congratulations

ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ ਨੇ ਜੇਈਈ-ਐਡਵਾਂਸਡ ਟੌਪਰ ਸ਼ੁਭਮ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ...

nothing phone 4a phone 4a pro price in hike

5000 ਰੁਪਏ ਤਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਇਹ 2 ਧਾਕੜ ਸਮਾਰਟਫੋਨ

rajasthan bjp  organization  mahamantri  appointment  ajay kumar

ਰਾਜਸਥਾਨ ਭਾਜਪਾ 'ਚ ਸੰਗਠਨ ਮਹਾਮੰਤਰੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ! UP ਦੇ ਅਜੈ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ...

indian care worker in uk

ਯੂਕੇ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਕੇਅਰ ਵਰਕਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ; ਮਿਲਣਗੇ 35,76,409 ਰੁਪਏ

lionel messi  football player  statue  crane  west bengal

ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹਟਾਈ ਮੈਸੀ ਦੀ 70 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ! ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ...

banana missing

ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਤੋਂ 62 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਿਵਾਦਿਤ 'ਕੇਲਾ' ਗਾਇਬ, ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ...

police kill stabbing suspect

ਕੈਨੇਡਾ: ਚਾਕੂਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਕੀਤਾ ਢੇਰ

drunk driver struck people

ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ : ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਟੱਲ਼ੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰੜਿਆ, ਛੇ...

sleeper bus  fire 45 passengers

ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਲੀਪਰ ਬੱਸ ਬਣੀ 'ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ' ! MP 'ਚ ਮਚੀ ਹਾਹਾਕਾਰ

fire at defense company

ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ, ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ

today expensive bus auto rickshaw fare

ਅੱਜ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਇਆ ਬੱਸ, ਆਟੋ ਅਤੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ...

rahul gandhi  cbse  pickpockets

CBSE 'ਚ 'ਜੇਬਕਤਰੇ' ਬੈਠੇ ਹਨ, ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ : ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ

trump on 250 bill

250 ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਫੋਟੋ ! ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਛਿੜਿਆ ਸਿਆਸੀ ਘਮਾਸਾਨ

hospital 6 months child kidnapped

ਹਸਪਤਾਲ 'ਚੋਂ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਕ ਅਗਵਾ, ਮਚੀ ਹਾਹਾਕਾਰ, CCTV ਖੰਗਾਲ ਰਹੀ...

fightt between indians in italy

ਇਟਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਆਪਸ 'ਚ ਹੋਈ ਲੜਾਈ, ਇੱਕ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ'ਤਾ ਚਾਕੂ

Daily Horoscope
    Previous Next
    • ਬਹੁਤ-ਚਰਚਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ
    • ਬਲਾਗ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ
    •   cockroaches   have woken up
      ‘ਕਾਕਰੋਚ’ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗ ਗਏ ਹਨ
    • air travel is becoming increasingly unsafe now
      ‘ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵੀ ਹੁਣ’ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ!
    • pakistan is debunking some global myths related to investment
      ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਗਲੋਬਲ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਠੇਂਗਾ
    • towards a drug free india
      ਨਸ਼ਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਵੱਲ
    • it is difficult for congress to ignore siddaramaiah
      ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਸਿੱਧਰਮਈਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ
    • hindi journalism neither friendship
      ਹਿੰਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ : ਨਾ ਕਾਹੂ ਸੇ ਦੋਸਤੀ, ਨਾ ਕਾਹੂ ਸੇ ਬੈਰ
    • when students asked questions to mr  sukhu
      ‘ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁੱਖੂ-ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ’ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੇ...
    • the sacred legacy of the buddha  s chief disciples
      ਬੁੱਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਰਾਸਤ
    • dr bashir badr who raised the flag of urdu poetry is no more
      ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ
    • unfulfilled promises sikh aspirations and the congress leadership
      ਅਧੂਰੇ ਵਾਅਦੇ : ਸਿੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ
    • google play
    • apple store

    Main Menu

    • ਪੰਜਾਬ
    • ਦੇਸ਼
    • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਦੋਆਬਾ
    • ਮਾਝਾ
    • ਮਾਲਵਾ
    • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਖੇਡ
    • ਵਪਾਰ
    • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
    • ਗੈਜੇਟ

    For Advertisement Query

    Email ID

    advt@punjabkesari.in


    TOLL FREE

    1800 137 6200
    Punjab Kesari Head Office

    Jalandhar

    Address : Civil Lines, Pucca Bagh Jalandhar Punjab

    Ph. : 0181-5067200, 2280104-107

    Email : support@punjabkesari.in

    • Navodaya Times
    • Nari
    • Yum
    • Jugaad
    • Health+
    • Bollywood Tadka
    • Punjab Kesari
    • Hind Samachar
    Offices :
    • New Delhi
    • Chandigarh
    • Ludhiana
    • Bombay
    • Amritsar
    • Jalandhar
    • Contact Us
    • Feedback
    • Advertisement Rate
    • Mobile Website
    • Sitemap
    • Privacy Policy

    Copyright @ 2023 PUNJABKESARI.IN All Rights Reserved.

    SUBSCRIBE NOW!
    • Google Play Store
    • Apple Store

    Subscribe Now!

    • Facebook
    • twitter
    • google +