ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਾਲੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਜੋ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਜੰਗ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਹ ਉਭਾਰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਉਲਟਫੇਰ ਹੈ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ 1973 ’ਚ ਕੁਝ ਓਪੇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਤੇਲ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਦਲਣ ਲੱਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਸ਼ੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਗੈਸ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਊਦੀ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦ ’ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਅਤੇ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਦੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੇ ਯੂਕ੍ਰੇਨ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਸਕੋ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੋਰਟੈਕਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਲ ’ਤੇ ਮਈ ’ਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਬਰਾਮਦ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 10.5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਸਿਖਰਲਾ ਗਲੋਬਲ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਵੋਰਟੈਕਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਈ ’ਚ ਰੂਸ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ 5.9 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ।
ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ, ਵੋਰਟੈਕਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ 2025 ’ਚ ਲਗਭਗ 8.1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 6.6 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਲਗਭਗ 5.8 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਫਰਮ ‘ਕੇਪਲਰ’ ਦੀ ਨੀਤੀ ਮੁਖੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬ੍ਰੌਹਾਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਕੋਲ ਇਕ ਨਵਾਂ ਉਪਕਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ-ਊਰਜਾ ਬਰਾਮਦ।’’
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਹ ਨਵਾਂ ਦਬਦਬਾ ਉਸ ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ (ਓਪੇਕ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ’ਤੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ’ਚ ਹੇਰ-ਫੇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਓਪੇਕ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਈ ’ਚ ਇਕ ਹੋਰ ਝਟਕਾ ਉਦੋਂ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂ. ਏ. ਈ.) ਲਗਭਗ 60 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਬਰਾਮਦਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਆਪਣੀ ਗਲੋਬਲ ਫੌਜੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ਰੀਆ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਹੁਣ ‘ਨੇਸ਼ਨ ਬਿਲਡਰਜ਼’ ਹਨ
NEXT STORY 
