ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ’ਚ ਦੁਬਈ ’ਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ’ਚ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ 14 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ’ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਰਾਤ ’ਚ ਨਵੀਂ ਕਿਰਾਏ (ਰੈਂਟਲ) ਦੀ ਮੰਗ ’ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਾਰਚ ’ਚ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਸੀ । ਦਲਾਲਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਅਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਧੀ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਦਿਆਂ ’ਚ ਬਦਲਣ ’ਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਡਿਵੈੱਲਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਛੋਟੇ ਡਿਵੈੱਲਪਰ ਛੋਟ ਅਤੇ ਸੌਖੀਆਂ ਭੁਗਤਾਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੁਬਈ ਲੈਂਡ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੁੱਲ 6,535 ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 7,563 ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ 8 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸਨ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ’ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪੌਸ਼ ਜੁਮੇਰਾ ਸੈਕਿੰਡ ਖੇਤਰ ’ਚ ਇਕ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ 5-ਬੈੱਡਰੂਮ ਅਲਟਰਾ-ਲਗਜ਼ਰੀ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਲਈ 171 ਮਿਲੀਅਨ ਦਿਰਹਾਮ (ਲਗਭਗ 439 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ) ਦਾ ਸੌਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੈਣ-ਦੇਣ ’ਚ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਦੁਬਈ ’ਚ 121 ਮਿਲੀਅਨ ਦਿਰਹਾਮ ਦਾ ਇਕ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਮਾਰਚ ’ਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ 11.4 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 13,416 ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ 15,145 ਸਨ। ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 21 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਸਨ।
ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੋਟੇ ਡਿਵੈੱਲਪਰ ਛੋਟ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੁਬਈ ਲੈਂਡ ਡਿਵੈੱਲਪਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈ ਗਈ 4 ਫੀਸਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਭੁਗਤਾਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੌਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ, ਜੋ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਕਬਜ਼ੇ (ਹੈਂਡਓਵਰ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ‘ਡਿਸਟਰੈਸਡ ਡੀਲ’ (ਮਜਬੂਰੀ ’ਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੌਦੇ) ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ 12.25 ਫੀਸਦੀ ਹੇਠਾਂ ਵਿਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੁਬਈ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੌਦੇ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਐਨਾਰੋਕ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਨੁਜ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਟੈਸਟ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਮਈ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਰਚ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੁਬਈ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੰਗ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਡਿਵੈੱਲਪਰਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਵੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੁਰਜ ਅਲ ਅਰਬ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਲ ਹਬਤੂਰ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ 5 ਬਿਲੀਅਨ ਦਿਰਹਾਮ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਟਾਵਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬੀ. ਐੱਨ. ਐੱਚ. ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟਸ ਦੁਬਈ ’ਚ ਇਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੋਭਾ ਰਿਐਲਟੀ ਨੇ ਅਾਬੂਧਾਬੀ ’ਚ ਇਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਐੱਸ. ਐਂਡ ਪੀ. ਗਲੋਬਲ ਰੇਟਿੰਗਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ 2008 ਵਰਗੇ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ 10 ਸਾਲਾ ਗੋਲਡਨ ਵੀਜ਼ਾ ਵਰਗੇ ਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐੱਸ. ਐਂਡ ਪੀ. ਨੇ ਇਕ ਨੋਟ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਰਾਇਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਛੋਟ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੇਂ ਲੀਜ਼ ਲਈ ਔਸਤ ਕਿਰਾਇਆ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ’ਚ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ’ਚ ਇਕ ਤਿਹਾਈ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਨਵੇਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤਹਿਤ ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ’ਚ ਡਿੱਗ ਕੇ 20,000 ਦਿਰਹਾਮ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ 65,000 ਦਿਰਹਾਮ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ’ਚ 60,000 ਦਿਰਹਾਮ ਸੀ। ਨਵੀਨੀਕਰਨ ’ਚ ਔਸਤ ਕਿਰਾਇਆ 62,600 ਦਿਰਹਾਮ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਜੌਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਭਰੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ 20-35 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਕਮੀ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
—ਦਿਲਾਸ਼ਾ ਸੇਠ
(‘ਈ. ਟਾ.’ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ)
ਨਾਰੀ ਵੰਦਨ ਕਾਨੂੰਨ : ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੰਗਮ
NEXT STORY 
