ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਰਹੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੇ ‘ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਜ਼’ ’ਚ ਦਰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਜਿੰਨ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਉਜਾਗਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸੀ। ਇਹ ਫਾਈਲਾਂ ਵੀ 30 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਦਬਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੋ ਵੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਜਾ ਕੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਮੇ ’ਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਮੀਰਾਂ ਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਮੀਡੀਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਜ਼ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ‘Epstein Files’ ਕੀਵਰਡ ਲੱਭਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਟੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਹ ਫਾਈਲਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਜਸੱਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੱਤਾ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਲੱਖਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਫਾਈਲਾਂ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਵੀਡੀਓ ਫੁਟੇਜ ’ਚ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵਰਗੀਆਂ ਤਮਾਮ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ‘ਨਰ-ਪਿਸ਼ਾਚ’ ਨੂੰ ਬੱਚੀਆਂ ਨਾਲ ਵਹਿਸ਼ੀਆਣਾ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ?
ਆਓ ਜਾਣ ਲਈਏ ਕਿ ਜੈਫਰੀ ਐਡਵਰਡ ਐਪਸਟੀਨ ਕੌਣ ਸੀ? ਉਹ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਾਈਨਾਂਸਰ (ਧਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕ) ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ’ਚ ਜੰਮਿਆ, ਪੜ੍ਹਾਈ ’ਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ, ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ’ਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ’ਤੇ ‘ਬੀਅਰ ਸਟਨਰਜ਼’ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ’ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ’ਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਫਰਮ ਬਣਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮੈਨੇਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿੱਲ ਕਲਿੰਟਨ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਊਜ਼, ਬਿੱਲ ਗੇਟਸ, ਕਈ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ। ਉਸ ਕੋਲ ‘ਲੋਲਿਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ’ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜੈੱਟ ਸੀ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ’ਚ ਉਸਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗੇ ਘਰ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ’ਚ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਟਾਪੂ ਵੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਾਅਵਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਐਪਸਟੀਨ ’ਤੇ ਬੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ (ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ/ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਚਲਾਉਣ) ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਸਨ। 2005 ’ਚ ਜਦੋਂ ਫਲੋਰੀਡਾ ਪੁਲਸ ਨੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇਕ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਉਸਦੇ ਘਰ ’ਚ ‘ਸੈਕਸੁਅਲ ਮਸਾਜ’ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਦਰਜਨਾਂ (ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ) ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ‘ਮਸਾਜ’ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਸੈਕਸੁਅਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਾਰਟਨਰ ਘਿਸਲੇਨ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਲੜਕੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਨੂੰ 2021 ’ਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਜੇਲ ’ਚ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 2008 ’ਚ ਇਕ ਡੀਲ ਹੋਈ ਜਿਸ ’ਚ ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 13 ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਜੇਲ ’ਚ ਰਿਹਾ ਪਰ 2019 ’ਚ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ’ਤੇ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਪਰ ਫਿਰ ਜੇਲ ’ਚ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜੇਲ ’ਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਹੋਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ’ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜੇਲ ’ਚ ਜੋ ਕੈਮਰੇ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਅਜਿਹਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ’ਤੇ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਹਰ ਵਕਤ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਵੀ ਸੌਂ ਗਏ ਸਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
2025-2026 ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ‘ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਪੇਰੈਂਸੀ ਐਕਟ’ ਪਾਸ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਫੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 35 ਲੱਖ ਪੰਨੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਈਮੇਲ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਐਪਸਟੀਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਮਾਮ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦਰਜ ਹੈ। ਕੁਝ ਈਮੇਲਾਂ ਤਾਂ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਮਾਮ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਫੋਟੋਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਆਪਣੇ ਹਰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਹਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਉਹ ਲੋਕ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ’ਚ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣ।
ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੁਣ ਇਹ ਕੇਸ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਸੈਕਸ ਕਾਂਡ ਦੀਆਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅਹਿਦ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਉਸ ਹਸਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੱਚੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ੇਅਰ ਹੈ :
‘‘ਇਬਤਿਦਾ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਹੈ ਰੋਤਾ ਹੈ ਕਿਆ, ਆਗੇ-ਆਗੇ ਦੇਖੀਏ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿਆ।’’
-ਵਿਨੀਤ ਨਾਰਾਇਣ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
NEXT STORY 
