ਦੇਸ਼ ’ਚ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਇਸ ਕਦਰ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਦੀਆਂ ਬੀਤੇ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਹਨ :
* 27 ਜੂਨ ਨੂੰ ‘ਭੀਲਵਾੜਾ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਇਕ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਲੋਕੇਸ਼ ਜੋਸ਼ੀ’ ਨੂੰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਬਦਲੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਤੋਂ 1000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 30 ਜੂਨ ਨੂੰ ‘ਗੋਲ ਗੁੰਜਾਲ’ (ਜੰਮੂ) ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਸ਼ਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ’ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ‘ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ’ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ 2 ‘ਫਰਦਾਂ’ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ 70,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 2 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਚੌਮੂ ਤਹਿਸੀਲ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ‘ਅਲੀਸਰ ਪਟਵਾਰ ਮੰਡਲ’ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਵਾਮੀ’ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਚੋਲੇ ‘ਭੈਰੂ ਰਾਮ ਯਾਦਵ’ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੇ ਬਦਲੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਪਟੌਦੀ’ (ਹਰਿਆਣਾ) ਸਥਿਤ ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ’ਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਬਦਲੇ ਰਾਜ ਚੌਕਸੀ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਰਾਜੇਸ਼ ਮਲਹਾਨ’ ਨੂੰ 15,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਟੋਂਕ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ‘ਜਹਾਜ਼ਪੁਰ’ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ‘ਉਂਚਾ’ ਹਲਕਾ ਦੇ ਪਟਵਾਰੀ ਭੰਵਰ ਸਿੰਘ’ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਦੇ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ’ਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੀ 20,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 10 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਭਰਤਪੁਰ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਪੈਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ’ਚ 2 ਪਟਵਾਰੀਆਂ ‘ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ’ ਅਤੇ ‘ਦਿਗੰਬਰ ਸਿੰਘ’ ਨੂੰ 30-30 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਜੈਪੁਰ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਿਟ ਨੇ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਸਾਬਕਾ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਨਰਿੰਦਰ ਮੀਣਾ’ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 30 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਝਾਬੂਆ’ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਜ਼ਿਲੋ ਦੇ ‘ਮੋਹਨਪੁਰਾ’ ’ਚ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ‘ਇੰਦੌਰ’ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ‘ਸਾਰੰਗੀ’ ਉਪ-ਤਹਿਸੀਲ ਦਫ਼ਤਰ ’ਚ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਸੰਜੇ ਅਮਲਿਆਰ’ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਕਰਨ ਲਈ 2,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਪਾਨੀਪਤ’ (ਹਰਿਆਣਾ) ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ’ਚ 15,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਇਕ ਪਟਵਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਰੁੜਕਾ’ ਤਹਿਸੀਲ ‘ਡੇਹਲੋਂ’ (ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਪੁਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ’ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਅਤੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ 15,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
* 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ’ (ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ) ’ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ‘ਤ੍ਰਿਗਾਮ’ ਪਟਵਾਰ ਹਲਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਮੁਹੰਮਦ ਆਰਿਫ ਮੀਰ’ ਵਿਰੁੱਧ ‘ਫਰਦ’ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੈੱਕ ਰਾਹੀਂ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ।
* 21 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਪਾਲੀ’ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ‘ਲਾਣੇਰਾ ਪਟਵਾਰ ਹਲਕਾ’ ’ਚ ਪਟਵਾਰੀ ‘ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮੀਣਾ’ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ਤਰਮੀਮ ਦੇ ਬਦਲੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਕਤ ਪਟਵਾਰੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ’ਚ ਲਏ ਨੋਟ ਝਾੜੀਆਂ ’ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
* ਅਤੇ ਹੁਣ 25 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਛਤਰਪੁਰ’ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ‘ਗੌਰੀਹਾਰ’ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਇਕ ਪਟਵਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ’ਚ 2000 ਰੁਪਏ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਪਰੋਕਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਵਰਗ ਕਿਸ ਕਦਰ ਰਿਸ਼ਤੋਖੋਰੀ ਦੇ ਮਹਾਂਰੋਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੁਰੰਤ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ
ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
NEXT STORY 
