ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਕ ਨਵਾਂ ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕੁੱਟਮਾਰ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਵੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਹ ਵੀ ਉਦੋਂ, ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ’ਚ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਿਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੱਕ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਗੀ?
ਮੰਨ ਲਓ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨਾ ਵੀ ਟੁੱਟੇ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੱਟ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ’ਤੇ ਬਣ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਔਰਤਾਂ, ਕਿਸੇ ਅੌਰਤ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਜਦ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਨਗੀਆਂ? ਭਾਵ ਕਿ ਪਤੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੁੱਟਮਾਰ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਜਾਨ ਵੀ ਗੁਆ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨਿਆਂ, ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਟਣ ਲਈ ਉਕਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਆਂਸੰਗਤ ਵੀ ਠਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਇਸਤਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਲਈ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਦੱਸ ਕੇ ਚੁੱਪ ਧਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੁੱਟਮਾਰ ਦਾ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਇਹ ਹੱਕ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਕੀ! ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ’ਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਪਤੀ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਇੱਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੇਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਕਿੱਥੇ ਗਏ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਸਭ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਦੇਸ਼, ਉਹ ਜਾਣੇ। ਅਖ਼ੀਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੈਣਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਗਈਆਂ? ਜਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਿੰਸਾ ਝੱਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ’ਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ ਪਤੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ‘‘ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਆਦਮੀ ਹੀ ਤਾਂ ਕੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਕ ਵਾਰ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਕਿਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ—ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਇਕ ਰਾਹਗੀਰ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਖਰੀਆਂ-ਖੋਟੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ‘‘ਤੇਰਾ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਾਉਣ ਆਇਆ ਹੈ?’’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਹਗੀਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਪਈ ਪਤਨੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ ਕਿ ‘ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ?’’ ਔਰਤ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਸਤੀ ਨਾਰੀ ਕਿਹਾ।
ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਇਕ ਸਰਵੇਖਣ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ’ਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਪਤੀ ਦਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣਾ ਠੀਕ ਹੈ? ਇਸ ’ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕੀ ਸਨ? ਉਹ ਸਨ—ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੋਜਨ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਕਿਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ, ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨਣਾ, ਸਹੁਰੇ ਵਾਲਿਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਭਾਵ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਗੱਲ ਪਤਨੀ ਨੇ ਨਾ ਮੰਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਸਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਉਸ ਸੋਚ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ-ਕੁੱਟਣਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀਆਂ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਆਪਣੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਗਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨ ਹੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਖ਼ੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪ ਕਦੋਂ ਤੋੜੇਗੀ? ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਦੇ ਤੋੜ ਪਾਏਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਿਹਿਤ ਸੁਆਰਥ ਹਨ।
ਸ਼ਮਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਮੋਦੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ
NEXT STORY 
