ਇਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਾਲਮ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਫਾਂਸੀ ਲੱਗਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਵਤੀਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸੰਤ ਕੋਲ ਗਏ। ਸੰਤ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਸੰਤ ਬੋਲੇ,''ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਓ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਭੁੱਲ ਕੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗੋ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਣ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਪਿਲਾਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੋਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋਗੇ?''
ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ,''ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।'' ਸੰਤ ਫਿਰ ਬੋਲੇ,''ਜੇ ਉਹ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਓ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੈਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਮੰਗ ਲਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ?'' ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ,''ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਵੀ ਮੈਂ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਜੀਵਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਾਜ ਕਾਹਦਾ?'' ਇਸ 'ਤੇ ਸੰਤ ਬੋਲੇ,''ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਲੁਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ?'' ਸੰਤ ਦੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਧਰ ਗਿਆ। ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੋਕਹਿੱਤ ਵਿਚ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
