Jagbani

helo

Jagbani.in

ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ opt-out ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ।

ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ''Block'' ਸਿਲੈਕਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਨੋਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਥੱਲੇ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।

  • ਇੱਥੇ ਜਾਓ Chrome>Setting>Content Settings
  • ਇੱਥੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ Content Settings> Notification>Manage Exception
  • "https://www.punjabkesri.in:443" ਦੇ ਲਈ Allow ਚੁਣੋ।
  • ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ ਦੀ Cookies ਨੂੰ Clear ਕਰੋ।
  • ਪੇਜ ਨੂੰ ਰਿਫ੍ਰੈਸ਼( Refresh) ਕਰੋ।
Got it
  • JagbaniKesari TvJagbani Epaper
  • Top News

    SUN, AUG 31, 2025

    1:10:42 PM

  • red alert issued in kapurthala orders to evacuate homes

    ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ Red Alert ਜਾਰੀ! ਬਿਆਸ...

  • health minister dr  balbir singh visits flood affected areas of gurdaspur

    ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ...

  • gold rate

    ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗਾ 'ਗੋਲਡਨ ਝਟਕਾ'...

  • punjab government decision

    Breaking News: ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ...

browse

  • ਪੰਜਾਬ
  • ਦੇਸ਼
    • ਦਿੱਲੀ
    • ਹਰਿਆਣਾ
    • ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ
    • ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
    • ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਕੈਨੇਡਾ
    • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
    • ਪਾਕਿਸਤਾਨ
    • ਅਮਰੀਕਾ
    • ਇਟਲੀ
    • ਇੰਗਲੈਂਡ
    • ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਬਰਾਂ
  • ਦੋਆਬਾ
    • ਜਲੰਧਰ
    • ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
    • ਕਪੂਰਥਲਾ-ਫਗਵਾੜਾ
    • ਰੂਪਨਗਰ-ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ
  • ਮਾਝਾ
    • ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
    • ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
    • ਤਰਨਤਾਰਨ
  • ਮਾਲਵਾ
    • ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
    • ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੰਨਾ
    • ਪਟਿਆਲਾ
    • ਮੋਗਾ
    • ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ
    • ਬਠਿੰਡਾ-ਮਾਨਸਾ
    • ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ-ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
    • ਫਰੀਦਕੋਟ-ਮੁਕਤਸਰ
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਪਾਰਟੀਜ਼
    • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
    • ਪੌਪ ਕੌਨ
    • ਟੀਵੀ
    • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
    • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
    • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼
  • ਖੇਡ
    • ਕ੍ਰਿਕਟ
    • ਫੁੱਟਬਾਲ
    • ਟੈਨਿਸ
    • ਹੋਰ ਖੇਡ ਖਬਰਾਂ
  • ਵਪਾਰ
    • ਨਿਵੇਸ਼
    • ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ
    • ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ
    • ਵਪਾਰ ਗਿਆਨ
  • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
  • ਗੈਜੇਟ
    • ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ
    • ਤਕਨਾਲੋਜੀ
    • ਮੋਬਾਈਲ
    • ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ
    • ਐੱਪਸ
    • ਟੈਲੀਕਾਮ
  • ਦਰਸ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ.
  • ਧਰਮ
  • ਅਜਬ ਗਜਬ
  • Home
  • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
  • ਦੇਸ਼
  • ਵਿਦੇਸ਼
  • ਖੇਡ
  • ਵਪਾਰ
  • ਧਰਮ
  • Google Play Store
  • Apple Store
  • E-Paper
  • Kesari TV
  • Navodaya Times
  • Jagbani Website
  • JB E-Paper

ਪੰਜਾਬ

  • ਦੋਆਬਾ
  • ਮਾਝਾ
  • ਮਾਲਵਾ

ਮਨੋਰੰਜਨ

  • ਬਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਪਾਲੀਵੁੱਡ
  • ਟੀਵੀ
  • ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾ
  • ਪਾਰਟੀਜ਼
  • ਪੌਪ ਕੌਨ
  • ਰੂ-ਬ-ਰੂ
  • ਮੂਵੀ ਟਰੇਲਰਜ਼

Photos

  • Home
  • ਮਨੋਰੰਜਨ
  • ਖੇਡ
  • ਦੇਸ਼

Videos

  • Home
  • Latest News 2023
  • Aaj Ka Mudda
  • 22 Districts 22 News
  • Job Junction
  • Most Viewed Videos
  • Janta Di Sath
  • Siasi-te-Siasat
  • Religious
  • Punjabi Stars Interview
  • Home
  • Blog News
  • ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਧੁਨ ’ਚ ਪਛੜਦੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ

BLOG News Punjabi(ਬਲਾਗ)

ਸਵਦੇਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਧੁਨ ’ਚ ਪਛੜਦੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ

  • Edited By Rakesh,
  • Updated: 12 Jul, 2025 04:54 PM
Blog
indian air force lagging behind in the indigenization trend
  • Share
    • Facebook
    • Tumblr
    • Linkedin
    • Twitter
  • Comment

1971 ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 42 ਸਕੁਐਡਰਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਰੱਖਿਆ। ਇਕ ਸਕੁਐਡਰਨ ਵਿਚ 18 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 2 ਟ੍ਰੇਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਕੋਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੰਟਰ ਅਤੇ ਨੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰੋਕਥਾਮ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੈਗੁਆਰ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਮਿਰਾਜ 2000 ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਮਿਗ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰੂਸੀ ਐੱਸ. ਯੂ.-30 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੂਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।

ਇੱਥੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜੰਗੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਕ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ’ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਔਸਤ 30 ਸਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਮਿਗ, ਜੈਗੁਆਰ ਅਤੇ ਮਿਰਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਮਿਗ ਅਤੇ ਜੈਗੁਆਰ ਜਹਾਜ਼ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ 31-32 ਸਕੁਐਡਰਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 2002 ਵਿਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਅੱਜ 23 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਿਰਫ 2 ਸਕੁਐਡਰਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇ ਹਨ। 2006 ਵਿਚ ਤਤਕਾਲੀ ਯੂ. ਪੀ. ਏ. ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 115 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ 8 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ। ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 36 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਰਾਫੇਲ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦੇਗੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ।

ਹੁਣ ਤੇਜਸ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਏਅਰੋਨੌਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਕੋਲ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਇੰਜਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਜੀ. ਈ. ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 2023 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2025 ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਸ ਇੰਜਣ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਿਗ 21 ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਟੀਲਥ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ ’ਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਦੂਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐੱਮ. ਸੀ. ਏ. (ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੀਡੀਅਮ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ) ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਕੋਲ 110 ਤੋਂ 125 ਥ੍ਰਸਟ ਵਾਲਾ ਇੰਜਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇੰਜਣਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਜਸ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਾਵੇਰੀ ਇੰਜਣ ਉਮੀਦਾਂ ’ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਗੱਲ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਮਿਗ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਰਾਊਂਡਿਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਗੁਆਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਕੀ ਬਚੇ 110 ਜੈਗੁਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਡੰਪ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ 260 ਸੁਖੋਈ 30, 50 ਮਿਰਾਜ 2000, 36 ਰਾਫੇਲ ਅਤੇ 36 ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਬਚੇ ਹਨ ਜੋ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਲੜਨ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਲਗਭਗ 150 ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਲਟੀਰੋਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 36 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸੌਦਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀਆਂ ’ਤੇ ਬੋਝ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 100 ਮਲਟੀਰੋਲ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 40 ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਟੀਲਥ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਐੱਮ. ਸੀ. ਏ. ਅਤੇ ਤੇਜਸ ਲਈ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੋਲਸ ਰਾਇਸ ਜਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਫਰਾਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਸੀਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਬ੍ਰਹਿਮੋਸ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖੋਈ 30 ਵਿਚ ਹੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਫੇਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕੇ। ਚੀਨੀ ਪੀ 17 ਮਿਜ਼ਾਈਲ, ਅਮਰੀਕੀ ਐਮਰਾਮ, ਰੂਸੀ ਆਰ 37, ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੀਟਿਓਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਸਤਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੀ. ਵੀ. ਆਰ. (ਬਿਓਂਡ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਰੇਂਜ) ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕ ਲੰਬੀ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਠੋਸ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡਰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਯੋਗਤਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬੀ 2 ਬੰਬਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦੇਖੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਰਵਿੰਦ ‘ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ’

  • Indian Air Force
  • behind
  • indigenization trend

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਔਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ

NEXT STORY

Stories You May Like

  • senior boko haram leader killed in targeted airstrike  niger army
    ਬੋਕੋ ਹਰਾਮ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰ ਟਾਰਗੇਟ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ 'ਚ ਢੇਰ : ਨਾਈਜਰ ਫੌਜ
  • video of president murmu saluting  paying homage goes viral
    ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ! ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਰਮੂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ, ਸ਼ਰਧਾਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕਰਦੇ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਹੋਈ ਵਾਇਰਲ
  • india will buy 97 lca tejas fighter aircraft
    ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਵਧੇਗੀ ਤਾਕਤ, ਭਾਰਤ ਖਰੀਦੇਗਾ 97 LCA ਤੇਜਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼
  • pentagon quake  us air force chief unexpectedly announces resignation
    ਪੈਂਟਾਗਨ 'ਚ ਭੂਚਾਲ! ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕਰ'ਤਾ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਐਲਾਨ
  • indian astronaut land on moon surface in 2040
    ਸਾਲ 2040 ’ਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਉਤਰੇਗਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ : ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
  • tea water airport passenger
    ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ 10 ਰੁਪਏ ’ਚ ਮਿਲੇਗਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਚਾਹ
  • a luxury e bus like an airplane will be available soon
    ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦ ਮਿਲੇਗੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਰਗੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਈ-ਬੱਸ, ਜਾਣੋ ਕਿੰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਰਾਇਆ
  • terrorists army encounter
    ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ : ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੌਰਾਨ 2 ਅੱਤਵਾਦੀ ਢੇਰ
  • holidays in punjab september month list released
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲੱਗੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਝੜੀ! ਜਾਣੋ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਬੰਦ...
  • bjp president sunil jakhar wrote a letter to pm modi
    ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਨੇ PM ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ, ਕੀਤੀ ਇਹ ਮੰਗ
  • 4711 flood victims evacuated to safe places in last 24 hours
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ! ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ’ਚ 4711 ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤ...
  • conditions in punjab may worsen further
    ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਾਲਾਤ, ਪੜ੍ਹੋ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ
  • police jalandhar bids farewell to 6 police officers on retirement
    ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਪੁਲਸ ਜਲੰਧਰ ਵਲੋਂ 6 ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ...
  • commissionerate police jalandhar arrests 6 accused
    ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ, ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਪੁਲਸ ਜਲੰਧਰ ਵਲੋਂ 6 ਮੁਲਜ਼ਮ...
  • another big comes out amid floods 38 trains cancelled in punjab
    ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਅਪਡੇਟ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ, ਪੰਜਾਬ 'ਚ 38 ਟਰੇਨਾਂ ਰੱਦ
  • heavy rains for 3 days in punjab big warning from the meteorological department
    ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਦਿਨ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ! ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ,...
Trending
Ek Nazar
conditions in punjab may worsen further

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਾਲਾਤ, ਪੜ੍ਹੋ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

heavy rains for 3 days in punjab big warning from the meteorological department

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ 3 ਦਿਨ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ! ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ,...

latest on punjab weather

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ Latest Update, ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਣ ਸਾਵਧਾਨ!

alert for punjab water level in bhakra dam nears danger mark

ਪੰਜਾਬ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ Alert! ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜਾ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ 'ਚ ਪਾਣੀ,...

only two days to deposit property tax

ਪੰਜਾਬ: ਟੈਕਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ ਦਫ਼ਤਰ

dangerous weather conditions in punjab next 48 hours heavy rain alert

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ! ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦਾ Alert,...

cisf to take over security of bhakra dam from august 31

CISF ਸੰਭਾਲੇਗੀ 31 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ

water released from pong dam

ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਟੱਪਿਆ ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਦਾ ਪਾਣੀ! BBMB ਨੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗੇਟ,...

big on punjab s weather

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਮੁੜ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਆਸਾਰ, ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕੀਤੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ

situation worsens in punjab due to floods ndrf and sdrf take charge

ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵਿਗੜੇ ਹਾਲਾਤ ! NDRF ਨੇ ਸਾਂਭਿਆ ਮੋਰਚਾ, ਸਕੂਲ ਬੰਦ,...

there will be more heavy rain in punjab latest weather has arrived

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਜੇ ਪਵੇਗਾ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ! ਮੌਸਮ ਦੀ ਆ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਅਪਡੇਟ, ਜਾਣੋ ਅਗਲੇ...

new orders issued amid holidays in punjab big announcement regarding board exam

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨਵੇਂ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ! Board Exam ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਇਆ...

flood water reaches gurdwara sri kartarpur sahib

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ’ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ...

water flow is increasing at gidderpindi bridge on sutlej river

ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜਾ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਗਿੱਦੜਪਿੰਡੀ ਪੁਲ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ...

important news for those registering in punjab

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ, ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਨਵੀਂ ਮੁਸੀਬਤ!

major restrictions imposed in punjab amid destruction due to heavy rains

ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਤਬਾਹੀ ਵਿਚਾਲੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਜਾਰੀ...

holiday declared on wednesday in nawanshahr district of punjab

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ ਸਾਰੇ...

red alert for rain in punjab

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਮੀਂਹ ਦਾ RED ALERT, ਪੜ੍ਹੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ Big Update

Daily Horoscope
    Previous Next
    • ਬਹੁਤ-ਚਰਚਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ
    • australia new zealand indian workers visa
      New Zealand ਤੇ Australia ਜਾਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ, ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ...
    • shots fired in jalandhar
      ਜਲੰਧਰ 'ਚ ਚੱਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੇ ਪੁਲਸ 'ਤੇ ਕਰ'ਤੀ ਫਾਇਰਿੰਗ
    • if indians don  t agree       america gives another threat
      'ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ...'; ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਇਕ ਹੋਰ ਧਮਕੀ
    • prayagraj floods boats water
      ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ 'ਚ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਕਹਿਰ! ਡੁੱਬੇ ਕਈ ਘਰ, ਪਾਣੀ 'ਚ ਚੱਲੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ
    • ukraine conflict is   modi  s war    white house trade adviser navarro accuses
      ਰੂਸ-ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਟਕਰਾਅ 'ਮੋਦੀ ਦੀ ਜੰਗ' ! ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪੀਟਰ ਨਵਾਰੋ...
    • flood gates opened early in the morning
      ਤੜਕਸਾਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਫਲੱਡ ਗੇਟ, ਰਾਹ ਹੋ ਗਏ ਬੰਦ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਅਪੀਲ...
    • polish f 16 plane crashes pilot killed
      ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੌਰਾਨ F-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਹੋਈ...
    • cm mann in action mode amid deteriorating situation in punjab
      CM ਮਾਨ ਦਾ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ, ਸੱਦ ਲਈ ਹਾਈ ਲੈਵਲ ਮੀਟਿੰਗ...
    • former rbi governor becomes imf executive director
      ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਪਲੱਬਧੀ , RBI ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣੇ IMF ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
    • monsoon rain red orange alerts
      29 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 3 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪਵੇਗਾ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, IMD ਵਲੋਂ ਰੈੱਡ ਅਤੇ ਆਰੇਂਜ਼...
    • milk adulteration racket busted  488 liters of milk seized
      ਦੁੱਧ 'ਚ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੈਕੇਟ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼, 488 ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਜ਼ਬਤ
    • ਬਲਾਗ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ
    • jpc  joint parliamentary committee or just a political ploy
      ਜੇ.ਪੀ.ਸੀ. : ਸੰਯੁਕਤ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਚਾਲ
    • police officers should remember that they are servants  not masters
      ਪੁਲਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਕਿ ਉਹ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ
    • bihar elections
      ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ’ਚ ਉਤਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ 16 ‘ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ’
    • canada khalistan
      ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮੁਖੌਟਾ ਪਹਿਨੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪਨਾਹ ਵਿਵਸਥਾ
    • undemocratic conduct versus democratic concepts
      ਗੈਰ-ਜਮਹੂਰੀ ਆਚਰਣ ਬਨਾਮ ਜਮਹੂਰੀ ਸੰਕਲਪ
    • parties should not weaponize laws to intimidate the media
      ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ
    • this is india  the land of asada oh    these relationships are so close
      ‘ਇਹ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਅਸਾਡਾ’ ਓਹ... ਤਾਰ-ਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ!
    • bjp s taunt on the opposition what and what kind of fear
      ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ’ਤੇ ਤਾਅਨਾ-ਕਿਹੜਾ ਅਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਡਰ?
    • vote chori
      ਵੋਟ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਹੌਲੇਪਣ ’ਚ ਨਾ ਲਵੋ
    • solution to nepal  s transport problems  flying car
      ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ : ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰ!
    • google play
    • apple store

    Main Menu

    • ਪੰਜਾਬ
    • ਦੇਸ਼
    • ਵਿਦੇਸ਼
    • ਦੋਆਬਾ
    • ਮਾਝਾ
    • ਮਾਲਵਾ
    • ਤੜਕਾ ਪੰਜਾਬੀ
    • ਖੇਡ
    • ਵਪਾਰ
    • ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ
    • ਗੈਜੇਟ

    For Advertisement Query

    Email ID

    advt@punjabkesari.in


    TOLL FREE

    1800 137 6200
    Punjab Kesari Head Office

    Jalandhar

    Address : Civil Lines, Pucca Bagh Jalandhar Punjab

    Ph. : 0181-5067200, 2280104-107

    Email : support@punjabkesari.in

    • Navodaya Times
    • Nari
    • Yum
    • Jugaad
    • Health+
    • Bollywood Tadka
    • Punjab Kesari
    • Hind Samachar
    Offices :
    • New Delhi
    • Chandigarh
    • Ludhiana
    • Bombay
    • Amritsar
    • Jalandhar
    • Contact Us
    • Feedback
    • Advertisement Rate
    • Mobile Website
    • Sitemap
    • Privacy Policy

    Copyright @ 2023 PUNJABKESARI.IN All Rights Reserved.

    SUBSCRIBE NOW!
    • Google Play Store
    • Apple Store

    Subscribe Now!

    • Facebook
    • twitter
    • google +