ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ‘ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ’ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਸੀ. ਬੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਦੇ ਦਾਇਰੇ ’ਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ 2 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
25 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ’ ਛੋਟਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ’ਚ ਸਥਿਤ ‘ਸੀ. ਬੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ’ ’ਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ :
“ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਪਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੈ ਸਰ, ਕੀ ਇਹ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ?”
ਇਸ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਸਕੂਲ ’ਚ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “700 ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ।”
ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀ. ਬੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਿਲੇਬਸ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗੇ?”
ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹਰ ਨਵਾਂ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ’ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।”
ਇਸੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ, “ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ’ਚ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦਾ ਟੀਚਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਹੀ ਟੀਚਰ ਹੈ।”
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਮਾਮ ਖਾਲੀ ਅਹੁਦੇ ਇਸ ਸਾਲ 30 ਜੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਉਕਤ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 27 ਮਈ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ‘ਨੇਰਵਾ’ ’ਚ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਸੀ. ਬੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ‘ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ’ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ “ਲਗਭਗ ਹਰ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ?”
“ਅੱਜ ਚੋਣਾਂ ਬਹੁਤ ਖਰਚੀਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।”
ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਹਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਾ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਕਤ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ’ਤੇ ਅੜੀ ਰਹੀ।
ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ‘ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਚੌਹਾਨ’ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, “ਮਿਡ-ਡੇ-ਮੀਲ ਯੋਜਨਾ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਸਰ? ਇਸ ਨੂੰ ਨੌਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ।”
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਚੰਗਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ। ਇਸ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।”
ਤੀਸਰੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ‘ਯਸ਼ ਚੌਹਾਨ’ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸੈਕਸ਼ਨ ’ਚ ਗੰਦੇ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਖਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਆਪ ਸਭ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਖ਼ਰਾਬ ਸੜਕਾਂ, ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੱਸਾਂ ਨਾ ਚੱਲਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਦਾ ਉਕਤ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਇਕ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸੀ. ਬੀ. ਐੱਸ. ਈ. ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਹੋਰ ਸਕੂਲਾਂ ’ਚ ਵੀ ਜਾ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ’ਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ’ਚ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ
ਬੁੱਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਰਾਸਤ
NEXT STORY 
